Tanthof op weg naar gezonde leefstijl: Lekker eten als bindmiddel

In wijkcentrum De Hofstee in Tanthof worden allerlei activiteiten georganiseerd, maar als het gaat om eten en drinken blijft het bij een tosti en een kop koffie. Binnenkort komt daar verandering in, hopen Richard de Brabander en Robin van den Berg. Beide lectoren van Hogeschool Inholland onderzoeken hoe een wijkkeuken kan bijdragen aan een gezondere leefstijl van de buurtbewoners.

Een keuken in een wijkgebouw biedt wijkbewoners de mogelijkheid om samen maaltijden te bereiden of kookworkshops te organiseren. Naast kennismaken met andere culinaire tradities, zijn wijkkeukens vooral bedoeld om bewoners met elkaar in contact te brengen en de saamhorigheid te versterken. Daar hebben ze in De Hofstee wel oren naar. Met enige jaloezie roemt een bezoekster het succes van de wijkkeuken een stukje verderop, in buurthuis Het Buitenhuis: “Daar koken ze heel vaak samen en het zit er altijd stampvol, zo gezellig!”

Randvoorwaarden

Wat is er nodig om een wijkkeuken op te zetten, wat zijn de randvoorwaarden en hoe kan zo’n initiatief bijdragen aan een gezonde leefstijl? Deze vragen belandden op de bureaus van De Brabander (lector Ecosociaal Werk aan Inholland Rotterdam) en Van den Berg (lector Food, Health & Technology aan Inholland Delft en Amsterdam). Het onderzoek is een initiatief van de City Deal Kennis Maken (CDKM), een landelijk programma waarbij gemeenten en kennisinstellingen samenwerken om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. CDKM Delft richt zich op duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid in de wijk Delft-West.

Minder goed bezocht

De Brabander staat duidelijk te popelen om het onderzoek te starten. Hij bekijkt het prikbord in de hal van De Hofstee nauwlettend, en tijdens het interview registreert hij scherp wie er allemaal in en uit het wijkcentrum komen. “Dit is de plek waar je je informatie vandaan moet halen! Dat zie je niet als je in je kantoor blijft zitten”, legt hij uit. Het onderzoek richt zich specifiek op De Hofstee, omdat dit wijkcentrum minder goed bezocht wordt dan andere locaties in Delft. “Wij gaan kijken waarom dat zo is. Dat kan namelijk allerlei redenen hebben. Misschien vinden mensen de activiteiten niet aantrekkelijk, is het gebouw onprettig of voelen vrouwen zich door de geïsoleerde ligging niet veilig als het ’s avonds weer vroeg donker is.”

Zelf meedoen

Om daarachter te komen én om passende oplossingen te vinden, gaan de onderzoekers in het najaar van 2025 in gesprek met de wijkbewoners. “Niet van een afstandje, maar door mee te doen. Contact maken met de mensen om wie het gaat, heet met dure woorden ‘participatief onderzoek’. Dat klinkt ingewikkeld, maar is eigenlijk heel eenvoudig”, licht De Brabander toe. “Laat onze onderzoekers een potje bingo meespelen of zich aanmelden voor de breiclub. Dan ervaren ze zelf welke dingen werken, of juist niet. Daarnaast gaan we kijken bij wijkcentra waar het goed loopt en nemen we hun tips mee naar De Hofstee.”

Krachtenbundeling

Voorafgaand aan dit project kenden beide lectoren elkaar nog niet. Ze komen uit een ander vakgebied en werken op een andere locatie van Inholland. Van den Berg vindt krachtenbundeling tussen verschillende opleidingen belangrijk: “Omdat je een vraagstuk vanuit een ander perspectief benadert, versterk je elkaar. Dat komt ten goede aan het onderzoek. Je leert elkaars taal spreken, gaat openstaan voor de dilemma’s van de ander en krijgt waardering voor expertise die de jouwe niet is. Samenwerking brengt echt meer dan een optelsom.”

Lokale middenstand

In andere steden heeft Van den Berg al mooie dingen zien gebeuren in wijkkeukens: “Lekker eten is het beste bindmiddel als je de sfeer in een wijk wil verbeteren. Je staat samen achter de pannen en zit daarna aan tafel om te genieten van het eten. Ondertussen raak je bijna vanzelf met elkaar in gesprek. Door samen te koken en recepten uit te wisselen worden mensen vaak ook nieuwsgierig naar de cultuur die áchter een gerecht zit. Daar ontstaan prachtige gesprekken uit.”

Een wijkkeuken helpt tegen eenzaamheid en armoede en kan een gezonde leefstijl ondersteunen, benadrukt hij. “Ik wil straks graag samenwerken met de Delftse middenstand. Veel winkeliers hebben aan het einde van de dag wat verse producten over. Hoe mooi is het als die niet worden weggegooid, maar beschikbaar worden gesteld aan de wijkkeuken? In een Rotterdamse wijkkeuken kookten bewoners met groentes die bij biologische boeren worden gehaald onder leiding van een chefkok. Ze gingen naar huis met bakjes vol gezonde maaltijden voor de rest van de week.”

Buurthuis van de toekomst

De Brabander en Van den Berg vinden hun onderzoeksproject geslaagd als de wijkkeuken op poten staat én de bewoners het zelfstandig voort kunnen zetten. De Brabander gaat het liefst nog een stapje verder: “Laat De Hofstee een ‘buurthuis van de toekomst’ worden. Zo’n sociaal en cultureel hart van de wijk, vol reuring. Als we dat kunnen bereiken, krijgt het wonen en werken in Tanthof echt een boost!”