‘Onze kracht ligt in samenwerken’

Het bruist er van economische kracht. Van hightech innovatie in Delft tot wereldhandel in de Rotterdamse haven. Tegelijk staat de regio voor grote keuzes. Hoe blijven we concurrerend én zorgen we dat iedereen profiteert van groei? Delftse wethouder Maaike Zwart vertelt over de langetermijnvisie van de MRDH op het economisch vestiginsklimaat en duurzame groei.

Waarom is het zo belangrijk om een visie te hebben op het economisch vestigingsklimaat?

“Een sterke regio ontstaat niet vanzelf. Daar moet je samen aan bouwen. Bedrijven, investeerders en kennisinstellingen willen weten: waar gaan we naartoe en hoe kan ik daar een rol in spelen?
Overheden hebben daarin een belangrijke verantwoordelijkheid, want onze economie staat voor grote uitdagingen. Denk aan netcongestie, krapte op de arbeidsmarkt en ruimtegebrek. Maar ook aan fundamentelere vragen: wat voor economie willen we zijn als regio? Hoe ziet onze economie van de toekomst eruit? Daar moet je actief op sturen, keuzes maken en samenwerken. Dat werkt alleen als de 21 gemeenten samen optrekken en vanuit één gezamenlijke agenda werken. Zo behouden we onze economische kracht én bouwen we die verder uit.”

De MRDH wordt vaak omschreven als een van de economisch krachtigste regio’s van Nederland. Waar zit die kracht volgens u in?

“Wat deze regio bijzonder maakt, is de combinatie van economieën die elkaar versterken. Van het innovatieve ecosysteem in Delft tot de grootste haven van Europa. Van de wereldwijd toonaangevende glastuinbouw tot hoogwaardige maakindustrie. En van internationale clusters rond veiligheid en digitalisering tot het centrum voor vrede en recht. Dat alles wordt verbonden door een uitzonderlijk sterk kennisnetwerk: universiteiten, zoals de TU Delft, hogescholen, mbo-instellingen en onderzoeksinstituten. Juist die nabijheid van kennis, talent en ondernemerschap maakt dat innovatie hier echt kan versnellen. Delft speelt daarin een belangrijke rol als technologie- en innovatiecentrum van de regio. In onze stad werken bedrijven, onderzoekers en studenten samen in fieldlabs zoals SAM XL, RoboHouse en The Green Village, waar nieuwe technologieën direct in de praktijk worden getest. Vanuit incubators ontstaan bovendien veel start-ups en scale-ups. Voor die bedrijven is het cruciaal dat zij kunnen doorgroeien. Niet alleen in Delft, maar binnen de hele regio. “Daar investeren we bewust in, onder andere via de ontwikkeling van het Innovatiedistrict Delft. Voor innovatieve bedrijven is het belangrijk dat zij in elke groeifase een passende plek kunnen vinden, in Delft óf in de regio. Juist doordat we regionaal samenwerken, kunnen bedrijven doorgroeien en blijft innovatie behouden voor de metropoolregio als geheel. Zo versterken steden elkaar en bouwen we samen aan een toekomstbestendige regionale economie.”

Tegelijkertijd zijn er flinke uitdagingen voor de regio. Welke springen eruit?

“Het gaat om een reeks urgente en samenhangende uitdagingen, zoals de druk op de ruimte. Tot 2040 groeit de regio met zo’n 400.000 inwoners, vergelijkbaar met een stad ter grootte van Utrecht. Al die mensen moeten wonen, werken, reizen en energie gebruiken, terwijl de beschikbare ruimte nu al schaars is. Daarnaast piept en kraakt de arbeidsmarkt. We hebben veel nieuw talent nodig, maar moeten ook beter gebruikmaken van het talent dat er al is. Dat vraagt investeringen in onderwijs, omscholing en kansen voor mensen om mee te doen. Als wethouder Werk en Inkomen vind ik dat een economie moet werken voor iedereen en moet leiden tot goede, toekomstbestendige banen op alle niveaus, voor praktisch en theoretisch opgeleiden. Groei heeft pas echt waarde als die leidt tot toekomstbestendig werk, ontwikkelkansen en bestaanszekerheid voor zowel praktisch als theoretisch opgeleiden, voor huidige én volgende generaties. Daar werken overheid, onderwijs en bedrijfsleven samen aan. Tegelijk staan onze economische clusters midden in grote transities, zoals digitalisering, de circulaire economie en de energietransitie. En we voelen steeds sterker de invloed van geopolitieke ontwikkelingen en internationale afhankelijkheden. Dat maakt het des te belangrijker dat we als regio samen strategische keuzes maken.”

De metropoolregio is het meest dichtbevolkte gebied van Nederland. Is die ruimtedruk alleen maar een nadeel?

“Zeker niet. Die compactheid is óók een kracht. Omdat alles zo dicht bij elkaar ligt, bestaat hier een ongekende nabijheid van talent, bedrijven en kennisinstellingen. Dat maakt samenwerking vanzelfsprekend en versnelt innovatie, bijvoorbeeld in en rond Delft en het Innovatiedistrict. Juist langs sterke openbaarvervoercorridors, zoals de Oude Lijn tussen Leiden en Dordrecht, ligt een enorme kans. Door daar wonen, werken, leren en reizen slim te combineren, kunnen we duurzaam verdichten zonder dat de leefkwaliteit onder druk komt te staan. Dat is ook de kern van de gezamenlijke verstedelijkingsopgave in onze regio. Schaarste dwingt tot creativiteit. In Delft transformeren we verouderde gebieden tot moderne, gemengde werklocaties waar innovatie, bedrijvigheid en stedelijk leven samenkomen. Compactheid kan daarmee juist een concurrentievoordeel zijn, mits je het goed organiseert. Dan werkt het voor inwoners én bedrijven.”

Waar moet de metropoolregio in 2050 staan, als het aan u ligt?

“Mijn ideaalbeeld is een regio die bekendstaat om welvaart voor iedereen én vanwege een innovatieve economie. Dat betekent dat economische groei ook echt voelbaar is voor inwoners en ondernemers: goede banen, sterke bedrijven, een aantrekkelijke leefomgeving en kansen om vooruit te komen. In 2050 zijn we een van de duurzaamste energiemainports van Europa. We blijven wereldleider in hightech tuinbouw en slimme voedselproductie, excelleren in veiligheid, digitalisering en AI, en beschikken over een hypermoderne maakindustrie. Tegelijk wil ik dat deze regio een plek is waar inwoners fijn wonen, kinderen opgroeien met perspectief en ondernemerschap de ruimte krijgt. Een regio waar talent naartoe wil komen vanwege de unieke combinatie van leefkwaliteit, bereikbaarheid en economische kansen. Kortom: een regio die ertoe doet – economisch, maatschappelijk én internationaal.”

Tot slot: stel dat u niet terugkeert als portefeuillehouder Economie. Wat zou u uw opvolger willen meegeven?

“Koester het regionale en blijf samenwerken, want geen enkele gemeente kan dit alleen. Durf keuzes te maken en stuur op de lange termijn. Blijf inzetten op de drie strategische keuzes uit de economische visie: ruimte voor werk, innovatie en technologie, en toekomstbestendig arbeidspotentieel. Zo blijft de economie de motor voor welvaart en voor kansen voor bedrijven én inwoners. Investeer breder dan alleen topclusters, juist ook in de lokale economie. Dáár zit de veerkracht en balans. En voel ook de urgentie: we moeten nu bouwen aan een economie die toekomstbestendige banen oplevert op alle niveau’s. Deze regio heeft alles in zich om internationaal te blijven excelleren. Het is aan ons om dat samen waar te maken.”